Hania Rani „Sentimental Value" - album nagrodzony prestiżową Europejską Nagrodą Filmową, to poruszająca ścieżka dźwiękowa do filmu „Wartość sentymentalna" Joachima Triera, nominowanego do Oscara w dziewięciu kategoriach.
Nagrana między legendarnym studiem Abbey Road a studiami Polskiego Radia, oryginalna muzyka Hani do tego obrazu - nagradzanego także w Cannes i Złotymi Globami - została skomponowana, zanim powstała choćby jedna klatka filmu. To rezultat niezwykłego, intuicyjnego porozumienia twórców. Dla Hani Rani tworzenie muzyki do najnowszego filmu Joachima Triera było prawdziwą radością i artystyczną przygodą. Jak wyjaśnia:
„Nieczęsto zdarza się, że jestem proszona o pracę nad filmem reżysera, którego twórczość tak dobrze znam i z którą tak naturalnie rezonuję. Pracując z tak intrygującym umysłem i inteligentnym artystą jak Joachim, zrozumiałam, że rola kompozytora filmowego polega na wędrowaniu z reżyserem, ramię w ramię, a nie na podążaniu jedno za drugim. Współpraca powinna być partnerstwem - zrównoważonym i zdolnym inspirować obie strony - w przeciwnym razie zawsze będzie wydawać się powierzchowna, narzucona i bojaźliwa."
Co ciekawe, Hania pracowała nad muzyką do „Sentimental Value", nie mając do dyspozycji montażu filmu; zamiast tego otrzymała starannie napisany scenariusz i pełną swobodę korzystania ze swojej bogatej wyobraźni.
„Taki sposób komponowania idealnie mi odpowiada, ponieważ nie jestem typem kompozytorki, która dobrze czuje się, pracując z konkretnymi scenami; jestem też w pewnym sensie odporna na czysto funkcjonalne podejście do muzyki. Wolę rozważać dźwięk w oderwaniu od obrazu. Pozwala mi to tworzyć bardziej abstrakcyjne sekwencje, które nie są jeszcze obecne w filmie, i wnosić nowy kontekst do istniejącej narracji. Muzyka jako naturalny kontrapunkt - to wydaje mi się bardziej intrygujące."
Największym wyzwaniem przy pracy nad tą ścieżką dźwiękową był dla Hani jej ciężar - a właściwie jego odczuwalna, lecz nieuchwytna natura. Historia opowiedziana w filmie oscyluje wokół trzech postaci oraz stałej obecności domu, jednak relacje między bohaterami nie są trwałe, lecz nieustannie ewoluują. Te subtelności stały się tematem licznych rozmów z Joachimem o muzyce, filmie i filozofii stojącej za „Sentimental Value".
„Zastanawiałam się, jak wyrazić te subtelne niuanse w partyturze; dlatego duża część procesu opierała się na swoistym pośredniczeniu i przekładzie. Aby uniknąć dosłowności, zdecydowałam się 'zanieczyścić' brzmienie serią drobnych gestów dźwiękowych - poprzez prze-aranżowanie czy ponowną orkiestrację fragmentów, ich rozciąganie lub powtórne nagrywanie w nowym środowisku akustycznym. Tak zapośredniczone brzmienie i ekspresja pozwoliły mi stworzyć pejzaż dźwiękowy, który łączy w sobie to, co stare i nowe - podobnie jak dom, który mieści w sobie przeszłość, teraźniejszość i przyszłość."
We wrześniu 2024 roku Hania pojechała do Norwegii i spędziła kilka dni w głównej lokacji filmu: rodzinnym domu w Oslo, wraz ze swoją realizatorką dźwięku Agatą Dankowską. Ekipa filmowa przebywała wtedy we Francji, kręcąc inne sceny, więc mogły swobodnie eksplorować przestrzeń - wizualnie i dźwiękowo. Wykonały nagrania terenowe w budynku, rejestrując dźwięki przedmiotów i mebli znajdujących się w mieszkaniu; udało im się też nagrać kilka utworów fortepianowych. Dom odgrywa w historii istotną rolę, będąc cichym świadkiem splątanych losów mieszkańców.
„Poznawanie tych wnętrz przypominało mi poznawanie prawdziwej osoby, z jej wrażliwością i sekretami. I choć większość tych nagrań ostatecznie nie trafiła na ścieżkę dźwiękową, czułam, że ta wizyta dała mi dostęp do znacznie bardziej intymnej warstwy filmu, co ogromnie wpłynęło na mój późniejszy proces komponowania i zmieniło moją relację z projektem. Towarzyszyło temu poczucie bezpośredniego kontaktu z dziełem - ekscytujące, instynktowne i po prostu niezwykle wyjątkowe."
Lista utworów:
Sentimental Value
The House
Childlike
Lighter and Lighter
Riksarkivet
Agnes
Rachel
Speaking to the Past
Gustav
Nora
